Forside        Log ind          
  
   Verdenshistorien    Historisk Emne    Leksikon    Kilder    Tema    Abonnement    Om Os   



Resten af denne tekst er kun tilgængelig for abonnenter.


     Jeg er oprettet        Bestil adgang     
Log ind via UNI-Login


Log ind via email, hvis du ikke bruger WAYF og UNI-Login  Log ind  


Herodot om Nilen (II.19-25)

Teksten:
Xxxxxxx xx xxxxxxx xx Xxxx Xxx Xxxxxx

19.
Xxxxx xxxxxx, xx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxx, xxx xxxx xxx xx xxxx Xxxxxxx, xxx xxxx xx xxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxx, xxx xxxxxx Xxx Xxxxxxx, xx Xxx Xxxxxxxx xx xxxxxx xx xxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xx xéx xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxx xxxx x xxxxx xxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx. Xxx xxx xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxx, xxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxx xxx, xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xx xx xxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxx xxx, xxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxx xxx xx xx xxxxx xx xxxx xx xxxxx xx xxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxx xxx xx, xxxxxxx xxxxx Xxxxx xxx xxx xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxx xx xxxxx xxxxxx. Xxxx xxx xxxxxxx xx xxxx xx xxxxxxxxx xxxx, xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxx xxx xx xxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxx.

20.
Xxx xxxxx xx xxxxxxxxxx, xxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxx xx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xx xxxxxx xxxxx xx xx xxxx xxx xxxxxxx xx xxxxxx, xxx xxxxxx xxx xxxxxxx xx xxxxxx, xxxx xxxx xxx xxx xxx xxxxx. Xx xxxxx xxxxx xxx xxx, xx xxxxxxxxxxxxx xx xxxxx xxx, xx xxxxxx xxxxxxx xx, xxxx xx xxxxxxx Xxxxx x xx xxxxx xx x xxxxx. Xxx xxxx, xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx, xxx Xxxxx xxx xxxxx. Xxxxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxx, xxx xxx xxxxxxxxxx, xx xxxx xx xxxxx xxxxxx, xx xxxxx xxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxx xxxx xx xxx xx xxxxx xxxx xxx Xxxxx, xx xxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxx xx x Xxxxxx xxxxx xxxxxx, xx xxx xx xxxxx x Xxxxxx, xxx xxxxx xxxxx x xxxxx xxxx xxx Xxxxx.

21.
Xxx xxxxx xx xxxx xxxxxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxx, xxx xxx xxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xx xxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxx Xxxxxxx [xxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx] xxxxxx xxxxx xxxx, xx xx Xxxxxxx xxxxxx xx xxxx xxxxxx.

22.
Xxx xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxx, xxx xxx xxx xxxx. Xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxx, xxxx xxx xxxxx, xx Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxx xxx, xxx xxxxxx xxx Xxxxxx [Xxxxxx] xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xx x Xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxx xxx, xxxx xxx xxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxx, xxx xxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxxx? Xxx xxxxx xx x xxxxxxxxxxx xx xx xxxx, xxx xx xx xxxxxxx xxxxxx, xx xxx xxx xxxxxx xxxx xx xxx xxxxxxxxxxx, xx xxx xxxxxx xxx xxx, xxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxx xx xxxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx: xxx xxx xxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxx xx xxxxxx, xx xxx xxxxxx xxx xx xxx xxxx xxxxx, xx xx xxxxxxxxxxxx, xx xxx xxxxxx x xxx xxxx, xx xxxx xxx xxxxxx, xxxxx xxx xxxxx x xxxxx xxxxx: xxx xxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx: xxxx xx xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxx xx xxxxxx xxxx xxxx, xx xxxxxxxx, xxx xxxxxxx xxx xxxxxxxx, xxx xxxxxx x xxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxx xxxxx xxxx. Xxxx xxx xxxxx xxxxxx x xxxxx xxxx, xxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxx xxxxxx xxx xx xxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxx xx xxxxx, xxxx xxx xxxx xxx xxxxx xx xxxxx xxxx, xxxxx xxx xxxx x xx xxxxxx, xxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx.

23.
Xxx, xxx xxxxx xx Xxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxx, xxx xxxx xxxxx: Xxx xxx xxx xxxxxxxxxxx xxx xxxx xx, xx xxx xx xxxxx xxxx xxx xxxx Xxxxxxx, xxx xxxx xx xxx xxxxx xxxx, xx Xxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xx xx xxxxxxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxx xxx xxxxxxxx.

24.
Xxxx xxx xx xxxxxxxxxx, xx xxx xxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxx xxxxxx xxxxx, xxx xx xxxxxx xx xx xxxxxxxxx xxxx, xxx xxx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxx, xx Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx, xxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx xxx Xxxxxxx xxxxxxx. Xxx xx xx xxxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxx: Xxx xxxx xxxxx xxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxx xx xxx xxxxxxx, xx xx xxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxx, xx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxx.

25.
Xxx xx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx: Xxxxxxxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx: Xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx, xxxx xxxxxx xx xxx xxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxx, xx xxxxxx xx xxxxx xx xxxx xxxxx xxxxx, xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx, xxx xxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx xxx xxxxxx xxx xxxx xx xxxxxx. Xxx xxx xxxxxx xxxxxx xxx xxx, xx xxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxx xx xxxxxxxx: Xx xx xxxxx, xxx xxxxxx xxx xxxxx xxxx, xxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxx xxxx xx xxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx. Xxx xxxxxxxxxx xxx, xx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx Xxxxxx xxxx xxxx xxx xxx, xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx. Xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xxxxx xxxxx xxxx xxx xxxx xx xxxxxx, xx xxxxxx xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx. Xx xxxxxx xxxxx xx xxxxx, xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxx xxx, xxx xxxxxx xxxxxxxx xxx xxxx xx xx xxx xxxxx xxxx, xx xxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxx, xx xx xxxxxx xx xxxxx, xx xx xxxxx. Xxxxx, xxx xx xxxx xxxx xx xxxxxx xx xxxxx, xx xxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxx xx xxxxx xxx xxxxxx xxx xxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx: Xxx xx xxxxxx xxx xxxxxx xxx xxxx xxxxxxx x xxxx xxxx, xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxx. Xxxxxxx xxx xxx xxxxxxx, xx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx.

Publikationsår: 2014

Arbejdsspørgsmål:

1. Xxxx xxxxxxxx xx xxxxx xxx Xxxxxxx x xxxxx xxx xx xxxxxx xxx xx Xxxxx xx xxxx xxxxxxxxxxxxxx?

2. Xxxx xxxxxxxxxxxx xxx Xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx?

3. Xxxx xxxxxx xxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx Xxxxx?

Originalteksten
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxx x: ”Xxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx Xxxxxxx Xxxx, Xx. X.”, Xxxxxx 1955.

Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx x Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx:

XXX. [1] ἐπέρχεται δὲ ὁ Νεῖλος, ἐπεὰν πληθύῃ, οὐ μοῦνον τὸ Δέλτα ἀλλὰ καὶ τοῦ Λιβυκοῦ τε λεγομένου χωρίου εἶναι καὶ τοῦ Ἀραβίου ἐνιαχῇ καὶ ἐπὶ δύο ἡμερέων ἑκατέρωθι ὁδόν, καὶ πλέον ἔτι τούτου καὶ ἔλασσον. τοῦ ποταμοῦ δὲ φύσιος πέρι οὔτε τι τῶν ἱρέων οὔτε ἄλλου οὐδενὸς παραλαβεῖν ἐδυνάσθην. [2] πρόθυμος δὲ ἔα τάδε παρ᾽ αὐτῶν πυθέσθαι, ὅ τι κατέρχεται μὲν ὁ Νεῖλος πληθύων ἀπὸ τροπέων τῶν θερινέων ἀρξάμενος ἐπὶ ἑκατὸν ἡμέρας, πελάσας δὲ ἐς τὸν ἀριθμὸν τουτέων τῶν ἡμερέων ὀπίσω ἀπέρχεται ἀπολείπων τὸ ῥέεθρον, ὥστε βραχὺς τὸν χειμῶνα ἅπαντα διατελέει ἐὼν μέχρι οὗ αὖτις τροπέων τῶν θερινέων. [3] τούτων ὦν πέρι οὐδενὸς οὐδὲν οἷός τε ἐγενόμην παραλαβεῖν παρὰ τῶν Αἰγυπτίων, ἱστορέων αὐτοὺς ἥντινα δύναμιν ἔχει ὁ Νεῖλος τὰ ἔμπαλιν πεφυκέναι τῶν ἄλλων ποταμῶν· ταῦτά τε δὴ τὰ λελεγμένα βουλόμενος εἰδέναι ἱστόρεον καὶ ὅ τι αὔρας ἀποπνεούσας μοῦνος ποταμῶν πάντων οὐ παρέχεται.

XX. [1] ἀλλὰ Ἑλλῄνων μὲν τινὲς ἐπίσημοι βουλόμενοι γενέσθαι σοφίην ἔλεξαν περὶ τοῦ ὕδατος τούτου τριφασίας ὁδούς· τῶν τὰς μὲν δύο τῶν ὁδῶν οὐδ᾽ ἀξιῶ μνησθῆναι εἰ μὴ ὅσον σημῆναι βουλόμενος μοῦνον· [2] τῶν ἡ ἑτέρη μὲν λέγει τοὺς ἐτησίας ἀνέμους εἶναι αἰτίους πληθύειν τὸν ποταμόν, κωλύοντας ἐς θάλασσαν ἐκρέειν τὸν Νεῖλον. πολλάκις δὲ ἐτησίαι μὲν οὔκων ἔπνευσαν, ὁ δὲ Νεῖλος τὠυτὸ ἐργάζεται. [3] πρὸς δέ, εἰ ἐτησίαι αἴτιοι ἦσαν, χρῆν καὶ τοὺς ἄλλους ποταμούς, ὅσοι τοῖσι ἐτησίῃσι ἀντίοι ῥέουσι, ὁμοίως πάσχειν καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ τῷ Νείλῳ, καὶ μᾶλλον ἔτι τοσούτῳ ὅσῳ ἐλάσσονες ἐόντες ἀσθενέστερα τὰ ῥεύματα παρέχονται. εἰσὶ δὲ πολλοὶ μὲν ἐν τῇ Συρίῃ ποταμοὶ πολλοὶ δὲ ἐν τῇ Λιβύῃ, οἳ οὐδὲν τοιοῦτο πάσχουσι οἷόν τι καὶ ὁ Νεῖλος.

XXX. [1] ἡ δ᾽ ἑτέρη ἀνεπιστημονεστέρη μὲν ἐστὶ τῆς λελεγμένης, λόγῳ δὲ εἰπεῖν θωμασιωτέρη· ἣ λέγει ἀπὸ τοῦ Ὠκεανοῦ ῥέοντα αὐτὸν ταῦτα μηχανᾶσθαι, τὸν δὲ Ὠκεανὸν γῆν περὶ πᾶσαν ῥέειν.

XXXX. [1] ἡ δὲ τρίτη τῶν ὁδῶν πολλὸν ἐπιεικεστάτη ἐοῦσα μάλιστα ἔψευσται· λέγει γὰρ δὴ οὐδ᾽ αὕτη οὐδέν, φαμένη τὸν Νεῖλον ῥέειν ἀπὸ τηκομένης χιόνος· ὃς ῥέει μὲν ἐκ Λιβύης διὰ μέσων Αἰθιόπων, ἐκδιδοῖ δὲ ἐς Αἴγυπτον. [2] κῶς ὦν δῆτα ῥέοι ἂν ἀπὸ χιόνος, ἀπὸ τῶν θερμοτάτων ῥέων ἐς τὰ ψυχρότερα τὰ πολλά ἐστι; ἀνδρί γε λογίζεσθαι τοιούτων πέρι οἵῳ τε ἐόντι, ὡς οὐδὲ οἰκὸς ἀπὸ χιόνος μιν ῥέειν, πρῶτον μὲν καὶ μέγιστον μαρτύριον οἱ ἄνεμοι παρέχονται πνέοντες ἀπὸ τῶν χωρέων τουτέων θερμοί· [3] δεύτερον δὲ ὅτι ἄνομβρος ἡ χώρη καὶ ἀκρύσταλλος διατελέει ἐοῦσα, ἐπὶ δὲ χιόνι πεσούσῃ πᾶσα ἀνάγκη ἐστὶ ὗσαι ἐν πέντε ἡμέρῃσι, ὥστε, εἰ ἐχιόνιζε, ὕετο ἂν ταῦτα τὰ χωρία· τρίτα δὲ οἱ ἄνθρωποι ὑπὸ τοῦ καύματος μέλανες ἐόντες. [4] ἰκτῖνοι δὲ καὶ χελιδόνες δι᾽ ἔτεος ἐόντες οὐκ ἀπολείπουσι, γέρανοι δὲ φεύγουσαι τὸν χειμῶνα τὸν ἐν τῇ Σκυθικῇ χώρῃ γινόμενον φοιτῶσι ἐς χειμασίην ἐς τοὺς τόπους τούτους. εἰ τοίνυν ἐχιόνιζε καὶ ὅσον ὦν ταύτην τὴν χώρην δι᾽ ἧς τε ῥέει καὶ ἐκ τῆς ἄρχεται ῥέων ὁ Νεῖλος, ἦν ἂν τούτων οὐδέν, ὡς ἡ ἀνάγκη ἐλέγχει.

XXXXX. [1] ὁ δὲ περὶ τοῦ Ὠκεανοῦ λέξας ἐς ἀφανὲς τὸν μῦθον ἀνενείκας οὐκ ἔχει ἔλεγχον· οὐ γὰρ τινὰ ἔγωγε οἶδα ποταμὸν Ὠκεανὸν ἐόντα, Ὅμηρον δὲ ἢ τινὰ τῶν πρότερον γενομένων ποιητέων δοκέω τὸ οὔνομα εὑρόντα ἐς ποίησιν ἐσενείκασθαι.

XXXX. [1] εἰ δὲ δεῖ μεμψάμενον γνώμας τὰς προκειμένας αὐτὸν περὶ τῶν ἀφανέων γνώμην ἀποδέξασθαι, φράσω δι᾽ ὅ τι μοι δοκέει πληθύνεσθαι ὁ Νεῖλος τοῦ θέρεος· τὴν χειμερινὴν ὥρην ἀπελαυνόμενος ὁ ἥλιος ἐκ τῆς ἀρχαίης διεξόδου ὑπὸ τῶν χειμώνων ἔρχεται τῆς Λιβύης τὰ ἄνω. [2] ὡς μέν νυν ἐν ἐλαχίστῳ δηλῶσαι, πᾶν εἴρηται· τῆς γὰρ ἂν ἀγχοτάτω τε ᾖ χώρης οὗτος ὁ θεὸς καὶ κατὰ ἥντινα, ταύτην οἰκὸς διψῆν τε ὑδάτων μάλιστα καὶ τὰ ἐγχώρια ῥεύματα μαραίνεσθαι τῶν ποταμῶν.

XXX. [1] ὡς δὲ ἐν πλέονι λόγῳ δηλῶσαι, ὧδε ἔχει. διεξιὼν τῆς Λιβύης τὰ ἄνω ὁ ἥλιος τάδε ποιέει· ἅτε διὰ παντὸς τοῦ χρόνου αἰθρίου τε ἐόντος τοῦ ἠέρος τοῦ κατὰ ταῦτα τὰ χωρία καὶ ἀλεεινῆς τῆς χώρης ἐούσης καὶ ἀνέμων ψυχρῶν, διεξιὼν ποιέει οἷόν περ καὶ τὸ θέρος ἔωθε ποιέειν ἰὼν τὸ μέσον τοῦ οὐρανοῦ· [2] ἕλκει γὰρ ἐπ᾽ ἑωυτὸν τὸ ὕδωρ, ἑλκύσας δὲ ἀπωθέει ἐς τὰ ἄνω χωρία, ὑπολαμβάνοντες δὲ οἱ ἄνεμοι καὶ διασκιδνάντες τήκουσι· καὶ εἰσὶ οἰκότως οἱ ἀπὸ ταύτης τῆς χώρης πνέοντες, ὅ τε νότος καὶ ὁ λίψ, ἀνέμων πολλὸν τῶν πάντων ὑετιώτατοι [3] δοκέει δέ μοι οὐδὲ πᾶν τὸ ὕδωρ τὸ ἐπέτειον ἑκάστοτε ἀποπέμπεσθαι τοῦ Νείλου ὁ ἥλιος, ἀλλὰ καὶ ὑπολείπεσθαι περὶ ἑωυτόν. πρηϋνομένου δὲ τοῦ χειμῶνος ἀπέρχεται ὁ ἥλιος ἐς μέσον τὸν οὐρανὸν ὀπίσω, καὶ τὸ ἐνθεῦτεν ἤδη ὁμοίως ἀπὸ πάντων ἕλκει τῶν ποταμῶν. [4] τέως δὲ οἳ μὲν ὀμβρίου ὕδατος συμμισγομένου πολλοῦ αὐτοῖσι, ἅτε ὑομένης τε τῆς χώρης καὶ κεχαραδρωμένης, ῥέουσι μεγάλοι· τοῦ δὲ θέρεος τῶν τε ὄμβρων ἐπιλειπόντων αὐτοὺς καὶ ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἑλκόμενοι ἀσθενέες εἰσί. [5] ὁ δὲ Νεῖλος ἐὼν ἄνομβρος, ἑλκόμενος δὲ ὑπὸ τοῦ ἡλίου μοῦνος ποταμῶν τοῦτον τὸν χρόνον, οἰκότως αὐτὸς ἑωυτοῦ ῥέει πολλῷ ὑποδεέστερος ἢ τοῦ θέρεος· τότε μὲν γὰρ μετὰ πάντων τῶν ὑδάτων ἴσον ἕλκεται, τὸν δὲ χειμῶνα μοῦνος πιέζεται. οὕτω τὸν ἥλιον νενόμικα τούτων αἴτιον εἶναι.




    Relevante tekster 
www.historiensverden.dkwww.romernesverden.dkwww.moderneverden.dkwww.graekernesverden.dkwww.tidligmoderneverden.dkwww.middelalderensverden.dkwww.oldtidensverden.dkwww.litteraturensverden.dkwww.rundtihistorien.dk

54.80.209.254